मराठी अभ्यास | Marathi Study Notes

गुणोत्तर व प्रमाण म्हणजे काय ते आपण थोडक्यात समजून घेवू.         गुणोत्तर = जेव्हा दोन किंवा अधिक संख्यांची तुलना भागाकाराने केली जाते तेव्हा त्यास गुणोत्तर असे म्हणतात.  e.g=7:5         प्रमाण = जेव्हा दोन गुणोत्तरे समान आहेत असे दाखवले जाते तेव्हा त्या सर्व संख्या प्रमाणात असतात.  e.g= 3:4=15:20 जर संख्या च्या मध्ये :: हे चिन्ह असेल तर त्या संख्या प्रमाणात आहेत असे मानले जाते.. प्रकार 1 ला •अ) जेव्हा P, Q ,R ,S या संख्या प्रमाणात असतील म्हणजे च  P : Q : : R : S     तेव्हा P×S=Q×R...असे असते.... •आ) जेव्हा P, Q ,R या संख्या प्रमाणात असतील    आणि जर चतुर्थ प्रमाणपद काढा असा प्रश्न प्रकार असेल तर. =P : Q : : R : चतुर्थ प्रमाणपद =P × चतुर्थ प्रमाणपद = Q × R    = चतुर्थ प्रमाणपद = (Q × R)/P या पद्धतीने सोडवावा.  इ) जेव्हा P ,Q ,R , या संख्या प्रमाणात असतील म्हणजे च P : Q :: Q : R  तेव्हा geometric mean काढण्याची पद्धत  Q = √(PR) •ई) जेव्हा दोन्ही संख्या प्रमाणात असतील आणि जर तृतीय प्रमाणपद क...

मुस्लीम पुरुषांनी दिलेल्या तत्काळ तलाकला फौजदारी गुन्हा ठरवणारे वादग्रस्त 'मुस्लीम महिला (वैवाहिक अधिकारांचे संरक्षण) अध्यादेश, 2019 (तिहेरी तलाक विधेयक या नावानेही परिचित)चे विधेयकात रूपांतर करून हे विधेयक 2 5 जुलै  2019 रोजी लोकसभेत तर 30 जुलै 2019 रोजी राज्यसभेत पारित करण्यात आले. पुढे या विधेयकाला राष्ट्रपतीनी संमती दिल्‍यामुळे या विधेयकाचे आता कायद्यात रूपांतर झाले आहे. या कायद्याची अंमलबजावणी पूर्वलक्षी (म्हणजे कायदा करण्यापूर्वीच्या तारखेप्रमाणे) स्वरूपाने म्हणजे 19 सप्टेंबर 2018 पासूत केली जाईल. तिहेरी तलाकचा प्रश्न हा केवळ एखाद्या समुदायापुरता किंवा केववळ मुस्लीम महिलांच्या दृष्टीने महत्त्वाचा नव्हता तर, या मुद्याच्या असलेल्या सांस्कृतिक, धार्मिक, आर्थिक आणि राजकीय पैलूंमुळे हा प्रश्न अत्यंत महत्त्वाचा बनला. या विषयावर   कायदा झाल्यामुदे आता मुस्लीम महिलांचे सर्व प्रश्न निकाली निघाले आहेत किंवा या कायद्यामुठे काहीच साध्य होणार नाही,  आशा परस्परविरोधी दोन टोकांच्या भूमिका न घेता या विषयाचा सांगोपांग विचार करणे आवश्यक आहे. या चिकित्सक भूमिकेतूनच या प्रश्न...

Ethics , Integrity, and Aptitude. This paper will include questions to test the candidates’ attitude and approach to issues relating to integrity, probity in public life and his problem solving approach to various issues and conflicts faced by him in dealing with society. Questions may utilise the case study approach to determine these aspects • Ethics and Human Interface: Essence, determinants and consequences of Ethics in human actions; dimensions of ethics; ethics in private and public relationships. Human Values – lessons from the lives and teachings of great leaders, reformers and administrators; role of family, society and educational institutions in inculcating values. • Attitude: content, structure, function; its influence and relation with thought and behaviour; moral and political attitudes; social influence and persuasion. • Aptitude and foundational values for Civil Service , integrity, impartiality and non-partisanship, objectivity, dedication to public serv...

Technology, Economic Development, Bio diversity, Environment, Security and Disaster Management. • Indian Economy and issues relating to planning, mobilization of resources, growth, development and employment. • Inclusive growth and issues arising from it. • Government Budgeting. • Major crops cropping patterns in various parts of the country, different types of irrigation and irrigation systems storage, transport and marketing of agricultural produce and issues and related constraints; e-technology in the aid of farmers • Issues related to direct and indirect farm subsidies and minimum support prices; Public Distribution System- objectives, functioning, limitations, revamping; issues of buffer stocks and food security; Technology missions; economics of animal-rearing. • Food processing and related industries in India- scope and significance, location, upstream and downstream requirements, supply chain management. • Land reforms in India. • Effects of liberalization...

Governance, Constitution, Polity, Social Justice and International relations. Indian Constitution- historical underpinnings, evolution, features, amendments, significant provisions and basic structure. • Functions and responsibilities of the Union and the States, issues and challenges pertaining to the federal structure, devolution of powers and finances up to local levels and challenges therein. • Separation of powers between various organs dispute redressal mechanisms and institutions. • Comparison of the Indian constitutional scheme with that of other countries • Parliament and State Legislatures – structure, functioning, conduct of business, powers & privileges and issues arising out of these. • Structure, organization and functioning of the Executive and the Judiciary Ministries and Departments of the Government; pressure groups and formal/informal associations and their role in the Polity. • Salient features of the Representation of People’s Act. • Appointment to...

In dian Heritage and Culture, History and Geography of the World and Society. Indian culture will cover the salient aspects of Art Forms, Literature and Architecture from ancient to modern times. Modern Indian history from about the middle of the eighteenth century until the present- significant events, personalities, issues. The Freedom Struggle – its various stages and important contributors /contributions from different parts of the country. Post-independence consolidation and reorganization within the country. History of the world will include events from 18th century such as industrial revolution, world wars, redrawal of national boundaries, colonization, decolonization, political philosophies like communism, capitalism, socialism etc.- their forms and effect on the society. Salient features of Indian Society, Diversity of India. Role of women and women’s organization, population and associated issues, poverty andd evelopmental issues, urbanization, their problem...

● POLITY Distribution of Powers between Union and States Directive Principles and Fundamental Duties Panchayati Raj and PESA 1996 Passing of Bills (Ordinary and Money) Forest Rights ACT 2006 Judiciary Non–Proliferation Treaty and MTCR Indian Membership in Regional Establishments Parliament and State Legislature Different parliamentary proceedings Different Committees of Parliament NITI Aayog President, Prime Minister, Council of Ministers, Speaker, Governor, CAG and attorney general ●ECONOMICS Basic terms like Growth Rate, National income- GDP, GVA etc. Inflation rates Depreciation and appreciation Taxes and reforms Demonetization, Banking Systems and Based III Convertibility of Rupee Monetary Policy and its Measures (CRR / SLR) Fiscal deficit and upcoming budget FDI, FII and recent changes in these field National Schemes and Programmes Finance Commission and recent recommendations Unemployment and Poverty in India Demographic Transition Sup...

जागतिक महामंदीनंतर अमेरिकेमध्ये शास्त्रीय पद्धतीने राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याचा प्रयत्न झाला. इतिहास तज्ज्ञांच्या मते इ.स. १ ते १००० पर्यंत भारत जगातील सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था होती. तसेच १७ व्या शतकात मुगल काळात जगातील GDP मध्ये भारताचा २३.७% वाटा होता. तो १९१३ मध्ये ब्रिटिश राजवटीत ७.६% इथपर्यंत खाली आला.  इतिहास 1867-68 दादाभाई नौरोजी यांनी राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याचा प्रयत्न केला. त्यांच्या पाहणीनुसार त्यावेठी भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न 340 कोटी रुपये तर दरडोई उत्पन्न रु. 20 होते.  1911 फिन्डले शिरास यांना भारताचे दरडोई उत्पन्न 49 रु. इतके आढठ्ठले.  1913-14 वाडिया आणि जोशी यांना भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न 1067 कोटी रुपये तर दरडोई उत्पन्न्थ 90 रुपये इतके आढठ्ठले.   1931-32 व्ही. के. आर. व्ही. राव यांनी राष्ट्रीय उत्पन्न मोजणीसाठी सर्वप्रथम शास्त्नीय पद्धतीह्ला/अवलंब केला.  त्यांच्या पाहणी नुसार भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न 1689 कोटी रुपये तर दरड़ोई उत्पन्न 62 रु इतके होते.   1949 राष्ट्रीय उत्पन्न समितीची स्थापना - अध्यक्ष - डॉ. पी. सी...

ब्रिटिश अंमल स्थिर होताना बिटिशांनी मुख्यतः कायमधारा पद्धती बिहार, बंगाल, ओरिसा या भागांत, तर तात्पुरता सारा पद्धत इतर प्रदेशांसाठी निश्चित केली. शेतसारा वसूल करण्याच...

०१. व्यापाराच्या हेतुने पोर्तृगीज व डच यांच्या नंतर इंग्रज भारतात आले. भारतात चालविलेल्या व्यापारात पोर्तुगीज व्यापाऱ्यांनी खूप नफा कमावला होता. त्याचा मोह इंग्रजां...